Hiç bir şey yapmasan bile günde 10 bin beyin hücresi kaybediyosun. Bu oran 60-70 yıllık bi beynin sahip olduğu toplam hücre sayısının sadece %5‘i değerinde. Aslında "hücre yenilemesi" gibi bi durum sürekli olduğu için çok da bişey kaybetmiyosun gibi. Hem sen bunlardan milyonlarcasına sahipsin. Harca harca bitmez. Ama her beyin hücresinin ölümünden sonra, yerine yenisi geliyor olsa bile, eskisinin beraberinde götürdüğü, hafızada tekleme, öğrenmede zorluk çekme gibi durumlar da var(pek alakalı olmasa da, CD üzerindeki çizik yüzünden yaşanan veri kaybı gibi düşün). Mesela ben, senin yüzüne çok ciddi bi sıfatla bakıyoken, "kafama vururun ama canım acur yer misin?" diye anlaşılması güç bi cümle kurarken senin buna anlam vermeye çalışmanla beyin hücrelerinden telef olan en az 250 tanesinin faili olabilirim. Oysa kafana fiili olarak vursam 100 bin tanesi falan ölür. O yüzden.. Ayinesi çiştir kişinin, boka basılmaz. Lafla peynir gemisi yürümez gibi.

Bu atasözünün önemine dikkat çekmek için beynini kurcalıyor olmaktan dolayı çok mutlu değilim aslında. 250‘ye selam. Ama çok önemlidir bu atasözü. Bu adamlar(atasözcüsü) bi konu hakkında ortak bi yargıda birleşerek bir sözü meydana getirip bizlere ulaşmasını sağlarken harcadıkları onca %5, hiç boşuna değil. Özellikle birini, ya da en azından kendini ikna etmeye çalışıyoken bu sözler senin için biçilmiş kaftandır. Ben de bunun farkındaydım tabiki. Bana bir sınavın çoook çok öncesinden ders çalış demeye başlayan aile bireyinden birine “bence ben şimdiden çalışırsam hızlı giderim, seyrek düşürtürüm. Sonra bende azimle taşı delecek isrikrar da olmadığı için, bence yumurtayı bekleyelim” dedim. Bolca atasözü serpiştirilerek zenginleştirilmiş bu uzun paragraflar muhtemelen yine etkisini gösterecekti. Atasözlerinin bu müthiş albenisine karşı koyamamaktan ziyade, büyüklere saygısızlık noktasında da kimse itiraz edemezdi, çünkü onları da arkama almıştım. O da bu sözlerin iştihamına kapılıp hemen ikna oldu. “Heee…” dedi, “…haklısın. Biraz ağırdan al o zaman sen” diyerek onayladı beni. Hatta onaylıyorken bile bi adet Ata‘nın, o yorgun sesiyle beni desteklemesine müsade etti: "taşıma suyla değirmen dönmez(zorla güzellik)". Daha önceden de bir çok kez yapmış olduğum gibi, tabiki ağırdan alacaktım. Hayatım böyle geçiştirmecelerle doludur benim. Hızlı başlarsam seyrek düşer, ağırdan alırsam hiç düşmezdi. Yumurtanın göte geldiği noktada ise vurgulanması gereken şeyi şöyle telaffuz ediyordum: “Sıçtık!”.

Kepimiz mezuniyetiz! Mezun olmuştum. Her yeni mezun kişi muhtemelen öncelikle bocalamak maksadıyla "sıçar". İşte sıçtığım noktada yine aklıma gelen ve herkesin duyması için haykırdığım atasözü oydu: "Ayinesi çiştir kişinin, boka basılmaz". Üzerinde çok durulmaması(en azından basılmaması) gereken bişeydi çünkü bu. Kariyer delisi değildim. Ama henüz ilkokuldayken bile gazetelerin İK eklerini kurcalayan biri, her mezuniyetinin ardından çeşitli kaygılar yaşar. Kariyer kaygısı değil. Gelecekte, yeni bi dönemde neyin olacağını bilmemenin kaygısıdır yaşanan. Yine yaşadım. Ve yine atasözlerine sarılmaya başlamıştım. Karagün için sakladığım akçelerin tükenmesine az kaldığında, kimse hesap sormasa bile, "laf bunlar, ilerde ne işler yapıcam ona bakın" diye söylenirken o yorgun sesi(ata) tekrar tekrar işitiyordum: "Dert edip içine atma bunları genç, damlaya damlaya göd olursun". Kötü manasında.

Geleceğe yönelik oldu. Geleceği umrsamamak mümkün değil. Kendiminkinden bahsediyorum. Bi çok şeyi umursamıyo olmayı isterdim. Olmadı. Yukardaki şarkıyı çalan adamlara çok özendim mesela. Bu şarkının bu yazıyla da hiç bi alakası yoktu oysaki.  Aralara bolca bişey serpiştirirken o da  yer alıcaktı. Dinlensin istiyodum. He bi de.. "Herşey" harbiden ayrı yazılırdı. Yazılan her neyse işte.

Her Şey Ayrı Yazılır

Üçü de birbirinden oldukça farklı. İlki göbeğini kaşıyan kedi. Anlatayım:

En çok da garip sesler çıkararak senin kulaklarına yön vermeyi sevdim ben. Sense "voyn, nolüyo" derdin "maaauv" tınısında. Beyaz kıllı. "Gurrriiuvv" nedir geç farkettim. Küçükken biz de anneden çokomelli ekmek hazırladığını duyduğumuzda "ananııı, goş goş, çokomelli ekmek" derdik. Bilirim, lezizdir, “gurriiuuvv” dedirtir. Zaman sonra ben senin, masadaki yemeğimi aşırdığında neden pişmanlık duyduğunu da anlamıştım: "piiii, bunu yidim ama bu çocuk aç kalacak" diyesiydin, "en iyisi fıyayım". En çok da beyaz ekmekteydi gözün, kutsal belledin. Sana “hede ordan” diyen zalım kadının elinden bile beyaz ekmek yedin. “Yarasın tosunuma” derdim içimden. Yaramadı, sen hep eyyle minik kaldın. Ama böylelikle daha sevimliydin. Kızardım sana. Pişman olurdum. Çileden çıkarır hale geldiğinde caydırıcı etken olarak totona biraz vururdum. Elimle.

Polis gördüm. Elinde modern bi değnek vardı. Gerektiğinde adamlara vurması için eline verilmişti. Bi an düşününce… Bir şeyi yapmasına engel olmaya çalışıyorken bi insana, istediği eylemi gerçekleştirme hissinden çok daha yoğun bir acı hissi enjekte ettiğinde, baskın olan bu acı hissinin dayanılmazlığından sıyrılma yolunun “gerçekleştirmeyi yeğlediği eylemden vazgeçme, aksi halde acının sürekliliğinin devam edeceğine” dair bir takas seçeneği olduğunu düşünmesine sebep olacak etkenleri devreye sokan şeyi, modern görünümlü bir değnekle elde etmesi ve bu maksatla adamın kafasına çoot çoot vurmasının ne da kadar bizden olduğunu farkettim(kedi totosunun mağruz kaldığı elle müdehaleyi düşün). Öylesine insani ya da yabani, sen karar ver. Mağara adamıyken olduğu gibi. “Çoooot!”, -He? Noldu? “Yapma!” -Peki. Elinde sopası, adamın kafasına acımadan vurası.

Kendi elime baktım. Bunların hepsi biraz fevri. Artiz bi imaj uğruna cebe sokulmuş olan bi elin dişarda kalan baş parmağının hüznüdür aslında hüznün ta kendisi. Diğer dördü oradayken, içerde kim bilir ne şenlik döner de farkında olmazsın. Ötede herkes sımsıkıdır. Sense beride başı boş. Başıncı parmak, baş parmak. Bir eldeki ötekilerden ne kadar da uzak.

Her şey senin elinde diyorlar ya… Doğrudur. Bir parmağın hüznü bile senin elinde. Her şey senin elinde. You’ve just received a social message. Bunu bileydin.

Kirlin var mı?

En sevdiğim hatunlardan ikisi. Shara Worden ve Lisa Hannigan buluşmuşlar(burda). Lisa çay demlemiş. Muhabet, dedikodu falan. Birlikte Use Me şarkısını söylemişler(Shara söylerken). Yadırgadım. Cidden. Çağrılmış olmayı umardım. Arkadan da bi ara bi tutam Radiohead duyuluyordu.

Sonra bende gidip arkadaşları çağırdım. Sarı paketli Rize Çayı’yla çay demledim onlara. Youtup’dan Sıla’nın son albümünü dinledik. Arkadaşımın bi arkadaşı, bi şarkı çalıyorken o şarkı için “bu şarkı” demiş, “tam beni anlatıyor”. Ama o şarkının adı fahişeymiş. Gülmüşler. Biz de güldük. Sonra gelecek nesiller de gülsün diye sosyal paylaşım sayfalarında, zor zamanlarında sığınacağı bi “beğen” butonu olsun istedik. Değil tabi. Mutluluğun sırrı küçük ayrıntılarda gizli. Önermeler…

Uzun yıllar geçti… hala ilkbahar hangi aylara denk gelir, sonbahar ne zamandır bilmem. Bilince, bi zaman sonra ben onu mutlaka karıştırırım. Öyleyse bilmenin bi anlamı yok der geçerim. Mesela ayların diziliş sıralarını da öğrenmem zor oldu benim. Hangisi hangisinden sonra gelir deseler bocalarım. Doğduğum ayı greenwich kabul eder, ordan yola çıkarak bulurum ayların sırasını. Saatleri öğrenmem de uzun sürdü. Bahsetmiyim.

Ama birinin bunlarla dalga geçmesine izin vermek, budalalığa son vermenin iyi ve etkili bir yolu bence. Hep bunu bekledim. Bir şey içerken bardağı ağıza denk getirememenin verdiği bir anlık budalalıkla eşdeğer bu. Ya da yemek yerken yorulmakla… Bazıları için bunun yorucu olabildiğini farkettim. Ama budalalık kısmı bu değil. Mola verdiğinde “doymadım ki ben be…” diye düşünürken, henüz yemeği bitirmediğini farkediyorsan seninle dalga geçilmesine izin verebilirsin. Komik olduğunu düşünürsün, onlar da salak olduğunu düşünür. Komik olan şeyin aslında “salak olman” olduğunu söylersin, ciddi ciddi salak olduğun konusunda ısrar ederler.

Aceleyle dışarı çıkıyorken stoğunu az önce tükettiğin yeni giyilmiş çorapla ıslak bir şeye basmak gibi, geri dönüşü olmayan bişey düşün. Ama bittiğini anladığında artık çok geç olduğunu düşündüğün tuvalet kağıdı misali, sonsuz stoğa sahip olmanın tuvalette sınırsız vakit geçirebileceğin anlamına gelmediğini de asla unutma. Tuvalet kağıtlarının neredeyse hepsi üç katlı. Ama senin bunlardan sahip olabileceğin yalnızca bodrum katı. Sen iyisi mi bunlara tabu de. Ama birinin bu tabuları yıkmasına da izin ver. Oluşan enkazın üstüne sifon çek. Üçünün de. Hey! Evet o yaptığın bi enkaz.

Biri için uyku düzenini değiştirir. Sırf karşılaşabilmek için. Ama artık karşılaşmana gerek kalmasın. Ama uykun hala onun gittiği saatte gelsin. Ama artık onun gittiği bi saat olmasın. O da olmasın. Bundan sonra artık uykun da olmasın. Bi tek kahve olsun. O saati beklersin, gittiği. Ama ne o var olsun, ne de onun gittiği bi saat. Ne boktan. Öyleyse herşey mok olsun. Peki ya afiyet? Yersen o da olsun. Ama asla mola verme. Bilirsin, never give up derler. Unutursun. Ama… ama...

Küçükken… Oniki yaşımdayken… bi filmi izleyip çok beğendim. Filmden o kadar çok etkilendim ki… bi sonraki seans için tekrar bilet aldım. Sonra başka bir gün tekrar izledim onu. Üçüncü kez izliyorken yanımdaki çiftle nasıl başladığını hatırlamadığım bi muhabbete başladık. Sevimliydiler. Salonun ışığı sönüp, perdedeki hareketlilik başladığında kesin elele tutuşacak türden, masum insanlardı. İştahlı iştahlı filmi nasıl da beğendiğimi anlattım onlara. “Çok güzel, çok sevdim” dedim. “Yaa” dediler. Üçüncü izleyişim olduğunu duyduklarında da “yaa”nın sahip olduğu “aaa” adedi dere tepe dinlemeyip düz gitti. Samimiyetsiz "aaa"lar silsilesi nezaketen oluşmuştu. Daha çok heycanlanmalarına sebep olmanın tek yolu mokunu çıkartmaktan geçiyordu, çünkü bunu istiyordum. “Bu bitince bi sonraki seansta tekrar izlicem” dedim, “dördüncü kez”. Aslında izlemeyecektim. Param bitmişti. Ufak bi tebessüm gösterdiler.

Cebimde biraz erimiş çikolata vardı. Çıkartıp sordum: “yir misiniz?”. Nazikçe reddettiler. Israr ettim. “Bugün bu çikolatalardan onüçüncü yiyişim” dedim. Abartılarıma dayanamayıp çikolatalarımdan birer tane aldılar. Yüzlerinde ufak bi çocuğun sebep olduğu minik bi tebessüm vardı. O filme şimdilerde bi televizyon ekranında denk gelseler, ya da dvd’sine rastlasalar… akıllarına gelir miydim acaba? Bilmiyorum. Güzel olurdu. Küçükken masumdum. Şimdi değilim. Biraz önce ev sahibimi kazıkladım mesela. Farketmesinler diye dolabın en ücra köşesine koyduğum çikolataları da arkadaşlarımdan uzak tutmaya çalıştım. Yokmuş gibi davrandım. Boru mu? İki beyaz bi de bitter. O çay size yeter.

Zibidi Pipisi

Toplu taşıma araçlarındayken kulağımda takılı olan kulaklık sebebiyle nefes alış-verişlerimde bir ritimsizlik, bir pöfürdeme, bir pınıffsama yaşanacak tedirginliğini yıllardır üzerimden atamaman sebebiyle benim hiç keyifle müzik dinleme fırsatım olmadı. Bazıları vardır ya… kulaklığı kulağına takar takmaz nefes alıp veririşinde bir öküzümseme görülür. Ses arttıkça da daha bi gürülder bu birey. Bre hey! İşte onun yanında rahatım ben.

Peki bende mi böyleyim? İşte ben onu hiç bilemedim. Kimse beni bu konuda ikna edemedi. Aklıma gelir gelmez söylene söylene çıkartırım kulaklığı: “Ulen…”.

Çok sinir olurum ben buna. Sinirlendiğim zamanlarda da “Hulk” olduğumu yalnızca karşımda bir ayna varsa anlayabiliyorum. Ama bu ayna mümkünse bir insan olmamalı. Bana bişeyler yansıtmamalı. Bu tür aynalar kontrolümden çıkan kelimeler karşısında kırılmaya oldukça müsait cinsten. Böyle zamanlarımda derler ki… “Müsait bir yerde yüreğine inecek var.”

Mesela benim için belki de hiç bir zaman “o karıncayı bile incitemez” de denmedi. Çünkü ben karıncanın ağzına bile mıçmıştım(afedersin! Buna ihtiyaç duymuyorum ama bi ara afedersin). Şu aralar bile evdeki kedinin  sinekleri yakalayıp yemesi konusunda ona yardım ve yataklıktan dolayı sırıtabiliyorum. Ama ülkenin batısındaki sinekler de pek bi mıymıntı. Çot! Yerde. Resmen suça teşvik. Oysa ben İç Anadolunun bağrından kopmuş gelmiş, zeki, çevik ve aynı zamanda arsız sineğini severim. Voız! Ne kadar içten. Yatağına sığmayan bir dere gibi: ayağını yorganına göre uzatmamış.

Böyle zaman zaman tartışma esnasında çok hararetlendiğimi görenler de beni kendi taraflarında yer almam için ikna etme girişiminde bulunabiliyor. Geçenlerde bana “ekmek, kadayıf ve özgürlük için… Haydi barikata, haydi barikata…” dendi mesela. Böyle bi şarkı var, belki dinlemişsindir. Bandista diye bir grup söylüyor. İşte benim, birinin beni direnişe çağırırken kullandığı şarkından anladığım tam olarak buydu. “Birileri beni unlu mamüllere ulaşammıyomuşum izlenimi yaratarak kendi tarafına çekmeye çalışıyor olabilir” diye düşünürken bu işin arkasında Tatlıcılar Pastacılar ve Şekerciler Odası‘nın olduğunu farketmem pek uzun sürmedi.

Bağlamaya çalıştığım nokta şu: Bi yerlerden şöyle bir şey okumuştum: “Sosyalist olan ülke ya da ülkeler, isimlerine koca koca "sosyalist" ibaresi ekleyebiliyorken(Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği gibi)… neden kapitalist ülkeler bunu yapamıyor? Adında, sahip olduğu kapitalist ideolojiyi vurgulayan bir ülke var mı?”

Galiba yok. Demek ki kapitalizmin herhangi bir vurguya ihtiyacı da yok. Daha çok vurguna ihtiyacı olsa gerek, kriz gibin. Bilmem ne iktisadi ekolünden bilmem pırt iktisatçısının söylemiş olduğu gibi: “Kapitalizm krizle beslenir”. İşte Tatlıcılar Pastacılar ve Şekerciler Odası’nın da beni tarafına çekme girişiminin altında bu yatıyor: “Krizle beslenme, onlar sağlıksız. Ekmek yi, kadayıf yi!”
 

Pöfürseme!

Önüme konulan limitlerin genellikle “hevesim” kadar olduğu dönemlerdi. Bu bir bakıma minik bir bünyenin sahip olabileceği bir “nefes”le eşdeğerdi. Bir şeyin uzun bir zaman sürdüğünü belirtmek için kullanılan “uzun soluklu” tabiri vardır ya, benim isteklerim her zaman soluksuz kalınan ya da “nefeslerin kesildiği” heycanlı dakikalara ilave edilen iki dakika uzatmadan daha fazlası değildi. “Hevesi geçene kadar oynasın” sözü bana, her şeye hevesim kadar sahip olabileceğim düşüncesini aşılamıştı ve sahip olduklarımın bana aitliği sadece ve sadece “anlıktı”. Zamanı geldiğinde tekrar eski sahiplerine dönmeleri gerektiği umrumda bile değilken tek derdim rakip çocuğun elindeki oyuncağa “hevesim” kadar sahip olabilmekti. Oldum da… Gözü yaşlı minik rakip, hevesimin kısa süreli olmasını umuyordu ki, oluyordu da…

Sahip olduğum şeylerin varlığı benim için yük olmaya başladığında ondan kurtulmanın ya da uzaklaşmanın yolunu aramak, bir kağıdı buruşturmak kadar zahmetsiz bir şeydi. Her zaman uzaklaşmak için sebepler yaratıyor ve kimi zaman hiç istemediğim kadar sebebe sahip olduğumda, bunların bir kısmını yoksullara bağışlıyordum; onlar da kurtuluyordu.

Bendeki yaşam süreleri hevesim kadar olan insanlar da vardı elbette. Fakat onların, benim üretmiş olduğum ve sözde zekice olduğunu düşündüğüm bahaneleri dinlerken, varlıklarının bir “heves” kadar olduğundan haberleri bile yoktu. Kim bilir bunu öğrenseler ne hissederleridi? Kötüydüm.

Geriye baktığımda, bu her ne olursa olsun, eskiden sahip olduğum şeyin şimdi başka bir sahibi olmalıydı ya da zamanı geldiğinde her birinin yeni sahipleri olacaktı. Oysa sahipsiz kalan belki de bendim. Bir şeylere sahip olmak, onun da sana sahip olması anlamına mı geliyordu? Sanırım hissettiğim başı boşluğun sebebi buydu. Bir şeylere ait olma güdüsü ne yazık ki insan doğasına has bir durumdu ve bu durum karşısında insan olmamayı bile dileyebiliyordun çünkü acıtıyordu. Ama bunları farketmek için oldukça yanlış ve geç kalınmış zaman kuyusuna düştüğümde, bu boğucu karanlık bana şu şeyi düşünmem için gereken zamanı verirken oldukça fedakâr davranmıştı: Her şeye değil ama istediğim kimi şeylere hevesim kadar sahip olabilirdim. Peki ya zamana?..

Ona asla hevesim kadar sahip olamazdım. Bahanelerime maruz kalmışların yokluğunu hissettiğimde ne yazık ki geç kalmıştım ve lanet olsun ki ben, daima bir şeylerin değerini ancak onların yokluğunda anlayabiliyordum. Tek istediğim, tıpkı eskisi gibi, onların yeniden bana ait olduğu zamana sahip olabilmekti ve evet, durdurak bilmeyen bir budalalıkla yine heveslikti bu istek, ama dedim ya: onların bana aitliğini tekrar yaşayabileceğim bir  zamana asla sahip olamazdım!

Şuan sahip olduğum bir hayat var. Peki bu da heveslikse? Üstelik ona durduk yere sahip olmuşken…

Not: Bu yazı, yokluğunu şimdilerde çok hissettiğim sarı bisikletime adanmıştır.

Uzun Soluksuz

Sevmekle “sevmeyi sevmek” arasında oldukça fark var. Sevmeyi sevmenin sebebi, birinin onu sevdiğini bilmesiyle o kişinin de seni sevmesi yoluyla, "sevilme"yi elde edebilmektir(gözlem). Çıkar sevmesi yani. Çoğumuz, seni sevmeyi seviyoruz çünkü, bunun senin de bizi sevmeni sağlayacağını biliyoruz(muhtemel). Evet, sevilmek hoşumuza gidiyor.Senin tarafından sevilirken, salyalarımızı halıya akıtmama konusunda problemler yaşasak da… daha fazlasını istiyoruz. Vir onu bize! Vir!

Bir kedi var evde. Onu ilginçleştirme çabasında değilim ama… Kedi olduğundan şüphelendiğim zamanlar da yok değil. Elinden geldiğince, dişini tırnağına takarak “karın tokluğuna” kedilik yapıyor. Emekçi kedi. Genç yaşı sebebiyle de bir hayli isyankar. Ama asla nankör değil. Yemek/Kedilik eğrisini savunan bir iktisadi ekolün takipçisi. Ona yemek vermeyi reddettiğimde “özlük haklarını geri isteyen” protestolarından onu alıkoyabilecek herhangi bir hukiki ya da hukuki dışı otorite bulunmadığına inanıyor ve bizleri de buna inandırıyor. Onu kedi yapan ve insanlardan ayıran en önemli özellikleden biri ise “sevmeyi sevmiyor” olması. O sadece “sevdiğini” seviyor. Ondan öğreneceğimiz çok şey var. Yaptığmız mokun üstünü örtmek gibi.

İlaveten:
Ankara’ya geldikçe, çok sık olmasa da tiyatroya gidiyorum. Devlet Tiyatroları’ndaki oyunlar, genelde verdiği mesajlar ya da tür bakımından birbirlerinin aynısı olsa da zaman zaman güzel oyunlar da sahneleniyor.

Eğer Ankara’daysan şu aralar gösterimde olan “Geç Kalanlar” adlı oyunu izleme fırsatını kaçırma. Şinasi Sahnesi’nde oynanıyor. Oyunculuk ve –biraz tanıdık olmasına rağmen- senaryo harika. İzlemelisin. Ayrıca New York, I Love You adında bir film de izledim. Ülkede vizyona girmeyecek galiba. Bulursan onu da izle. Öyle.

Lie-King

Boğazın ağrıdığında senin de çok konuşasın geliyor mu? Hani sesinin farklı çıktığı zamanlarda… Daha çok konuşmak istemiyo musun? Senden çıkan ve duymaya alıştığın o ses eskisi gibi olmadığında yenisini duymaktan kendini alamadığın için, hiç olmadığı kadar çok konuşmak var ya… Olmuyo mu öyle?

Boğazımın ağrıyıp da sesim çok farklı çıktığı zamanlarda daha çok konuşamamın bir sebebi var. Etrafımda kimse olmasa bile kendi kendime söyleyecek bir şeyleri mutlaka bulabiliyorum: "Aaa masa burdaymış, ne güzel". Kendi sesimden artık  tiksinmiş olduğum için olmalı ki… yenisini boğazım iyileşene kadar dinleme isteğim karşısında gevezeleşiyorum.

Kendisi için, o bizimle birlikte olmadığında "hı o mu?… onun psikolojik sorunları var" denilen insanla oturup sohbet edesim geliyor. Boğazım yüzünden sesim çok farklı çıktığında bin bir türlü şeyi sabaha kadar bıkmadan konuşurum ben bu insanla. İkimiz de kendimiz olamadığımız ya da olmaktan nefret ettiğimiz için belki de…

Hastasılar

“Eski”ye sahip olacak kadar büyüdüğünde, eski yılları hatırlatıyormuş her şey. Hayatının büyük çapta değişiyor olduğu dönemlerde, eskiye ait ufak çaplı görüntüler geliyormuş hep aklına. İşte bu ufak çaplı “geçmişe ait görüntüler”, öleceğin an gözünün önüne gelen “film şeridinin” fragmanıymış aslında. Ve sen her “ufak çaplı bir görüntü”yle bir parça daha ölüyormuşsun, o film vizyona girene dek… yavaş yavaş.

Şimdiyse… Bu minik şehirde televizyon karşısında yalnız başına mandalina yiyorken buluyormuşsun kendini. İnsanların “bayram” olarak adlandırdıkları bu farklı günün akşamında baya baya huzur dolu bir insan olmayı başarabiliyormuşsun. Eski günlerdeki gibi, güzel de bir film denk gelmişse, o reklamlar bile katlanası olabiliyormuş. Dublajlı olmasına rağmen… “Tek kişilik aile saadeti”ni kısa bir süreliğine de olsa elde etmenin formülüymüş eski anılar; eğer onlara sahip olacak kadar büyümüşsen…

Elizabeththown filminden: “Hayatta kalma ağacı. Dünyada en sevdiğim ağaçtır. Ve ben ağaçları çok severim.”

Bi kaçı kaçtı?

Aldığım her karardan memnuniyetsizlik duyuyorsam, karardan aldığım her duyuyu da memnuniyetsizlikle karşılıyorumdur. Demek ki kararsızlıklar bir döngüyü oluşyuruyor(ben yaptım). Belki de sabit olan bir memnuniyetsizlik var ve her şey onun çevresinde dönüyor. Ya… hiç bir zaman her hangi bir konuda karar vermemeli, ki bu mümkün değil, ya da verdiğim her karardan, sonrasında d*tümle gülebilecek kadar emin olmalıyım. Gülmemin sebebi ise o kararı verirken ne kadar aptalca hareket ettiğini düşünmem olmalı. İşte durumu bu denli marjinal yapan da çelişkili olması, olmalı.

Peki… Gülme konusuna ne demeli? Gülmek için sebeplere ihtiyaç duyuyor olduğunda sana mutsuz diyorlar. Sebepsiz gülüyorsan da deli. Gülmek için sebep peşinde koşuyorsan gülüşüne "yapay gülüş" diyorlar, sebepsizce gülüyorsan da yine deli. Oysa delice gülmek dahaca samimi. Yeminle!

Ayrıca "gerçek gibi" dediğinde gerçek olmadığını anladığın için ona "gibi" dersin ya… bunda diyemiyorsun. Çünkü "gerçek gibi". Sana göre "gerçek" olsa gerek. Aslında değil.  Gerek gerçek gerek sahte. Galiba önemi yok. Orada öylece duruyor ve varlığıyla seni büyülüyor. Ne olduğunu bilmiyorum. Sen de bilmiyorsun. Ama vardır öyle bir şey: asla "gerçek" olmayan bir "gibi".

Glücklich

(500) Days of Summer’ı sevdim çünkü bu filmle hayatımın bir başka döneminde karşılaşmış olsaydım da çok severdim. Ve aslında bu filmi, hayatımın bir başka döneminde çok seveceğimden emin olduğum için sevdim. Şimdi değil. Film arşivimden çoğu film için olduğu gibi, bu filmin de kendine ait bir dönemi olmalı. Olacaktırda ama şuan o dönemin uzağındayım galiba. Bu sebeple sevmedim diyemem.  Summer karakterinin karmaşık, bilinmez ve umursamaz yapısı ve hatta ilişkiler konusundaki tutumu, bana kendi yatağımda yatıyormuş hissi yaşattı(ki önemlidir bence / episode 01). O mat, anlamsız ve duruma göre asla değişmez bakışların seyircisi olmak keyifli  ama bu filmde sanki bir şeyler eksik ya da basit kalmış gibi.

Henüz ortalarındayken "tümden gelim / tüme s.çım" tekniğiyle  hareket edilerek yapılmış olan yukardaki bu yorum için aslında hiç yapılmamış gibi davranabiliriz. Filmi bitirmeden hangi mantıkla bunu düşündüğümü, dahası… mantıklı düşünüp-düşünemediğimi bile bilmiyorum. "Şuan o dönemin uzağındayız galiba" derken, aslında onun beş dakika uzağında olduğumu tahmin bile edemezdim.

Kısacası, harikaydı! Aylar öncesinden vizyona giriş tarihini takvimimde işaretlediğim bir filme sahip olmaya çalışmak, sahip olmak ve ekran karşısında onu izlemek için  hazır bekliyor olmak her ne kadar keyifliyse de… hiç biri film bittiğinde jenerik müziği eşliğinde oyuncuların isimleri akıyorken beklentilerinin gerçekleşmiş olduğunu görmekten ve filmden istediğini almış olmaktan daha keyifli olamazdı. Ki bu film benim için tam da böyle bir film oldu. Cumartesi gecesinin keyifle yudumlanan bir kahvesi gibiydi adeta(köb / e02).

Zooey Deschannel‘i ilk görüşümden itibaren gösterişsiz, iddiasız ve palapoş tavırlarıyla sevmeye başlamıştım. Bu film ise ona ve onun filmlerine karşı olan sevgimi bir hayli artırdı. Oyunculuğu, oynadığı karakterler ve kendisi, soğuk kış günlerinde kendisine sımsıkı sarıldığımız bir battaniye lüksünü yaşattı(köb / e03).

Hakkında okuduğum bir kaç yorumda da bahsedildiği gibi, filmin müzikleri gerçekten de harikaydı.  Ortalama düzeyde bir sinema seyircisi olduğumu göz önünde bulundurarak  şunu söyleyebilirim ki: iyi müziklere sahip olan bir filmin, “kötü olmuş” olması için çok az sebebe ihtitiyaç vardır(bunu binlerce kere söyledim).

Ki önemlidir bence / sezon finali: kaloriferler bozuk.

Summer Lovus

İş işten geçtiğini, artık elden bir şey gelmeyeceğini ve uğraşmanın süregelen zamanda gereksiz olduğunu vurgulamak amacıyla kullanılmış bir söze malzeme olan ve içerisinde yer alan herhangi bir şemsiyenin kati suretle(?) açılmayacağı iddia edilen vefakâr organlarımızdan bana ait olanının üstünde boş boş oturuyorken akla çok ilginç fikirler gelebiliyor(popo demek çok kaba olurdu).

Düşünüyorum da (yine onun üstünde oturuyorken)… Bu fikirlerin büyük bir kısmı da tuvalet gibi, vaktimizin küçük bir kısmını geçirdiğimiz sanılan yerlerde aklımıza geliyor. Doğrudur. Kimi iyi fikirler bu gibi yerlerde akla gelir. Bunu çoğu kişi söylüyor. Sen bile. Oysa ben bunun bana has bi durum olmasından yanaydım. İnsanlık adına. Kanun namına.

Araştırması nasıl yapılmıştır bilmiyorum ama yıllar önce bir yerlerde okuduğuma göre, ortalama yaşam süresine sahip olan bir insan, ömrünün 4 yılını tuvalette geçiyormuş. Bu koskoca 4 yıl düşünmek için bile oldukça fazla…

Kim bilir ne dahiane fikirler sırf orada akla geldiği için “boktan” olarak adlandırıldı. Kim bilir kaç tanesinin üzerine sebepsizce sifon çekildi? Kim bilir?.. Benim de içerisindeyken aklıma gelmiş çok mucizevi fikirlerim vardı fakat hepsini geride bıraktım. Çünkü onu gördüğünde “böee” diyordun.

Not: Şuan üzerine sifon çekmediğim fikirlerimi okuyorsun.  "Kim bilir?.." diyerek merak uyandırdıysam… Artık sen bilirsin. “Bu işlerden sen sorumlusun” gibi.

İlaveten: Güzel şarkıları kötü günlerinde kusana kadar dinledikten bi süre sonra o kötü dönemin şarkılarını tekrar dinlemek istediğinde uzuuun uzun süre dinleyemiyorsun ya… İşte bu çok berbat. Yıllar sonrasında tekrar dinlemeyi başardığında da yüzünde bir tebessüm oluşuyorsa ne mutlu. Oluşturmuyorsa ne kötü. Kalıplarımız bunlar.

Ayrıca: Before Sunrise ve Before Sunset adlı filmleri belki bilirsin. Yıllardır bu güzel filmlerde kendimden çok şey bulduğumu ifade ederdim ama bunların neler olduğunu sorsalar söyleyemezdim. Yine söyleyemem ama şu diyalogda yer alanları buraya yazarak daha hatırlanası yapmayı planlıyorum(ya da egomla oynaşıyorum). Şöyle:

Benim için olayları eskisi kadar romantikleştirmemek daha iyi. Sürekli çok acı çekiyordum. Hala bir çok hayalim var ama aşk hayatımla ilgili değil. Bu beni üzmüyor, sadece böyle.

–Bu yüzden mi hiç ortalıklarda olmayan biriyle birliktesin?

Evet, belli ki bir ilişkinin günlük hayatıyla başa çıkamıyorum. Evet, birlikte heycan verici anlar yaşıyoruz. Sonra gidiyor, onu özlüyorum ama en azından içten içe ölmüyorum. Birileri sürekli çevremdeyken boğuluyorum.

–Dur! Az önce sevmeye ve sevilmeye ihtiyacım var dedin.

Evet, ama öyle olduğunda midemi bulandırıyor. Kendi başımayken gerçekten çok mutluyum. Yalnız olmak bile bir sevgilinin yanındayken yalnız hissetmekten daha iyidir. Romantik olmak benim için o kadar kolay değil. Öyle başlıyorsun ama bir kaç kez bozguna uğratıldıktan sonra aldatıcı fikirlerini unutuyorsun ve hayatına giren şeyi kabulleniyorsun. Bu doğru değil, ben bozguna uğratılmadım. Sadece çok can sıkıcı ilişkim oldu. Kötü değillerdi, beni seviyorlardı ama gerçek bir bağ veya heycan yoktu. En azından benim tarafımda.

Son cümle ağır oldu sanki. : )

Fot: Grawrrr Grawr Grawrrrr by ~basiliscglance

Grawrrr Grawr Grawrrrr

Yeni sahip olunan şeyler, onları kullanmaya başladığımız ilk zamanlarda hep çocuksu heycan yaratırken, sahip olunan her yeni bir gün, gözlerin açıldığı o ilk dakikalarda bile hiç bir heycan yaratmaksızın, kullanmaya fırsat bulamadan çöpe atılmış “yeni sahip olunmuşlar”a benziyor. Defolu olduğunu bildiğin halde, satıcısının mükemmel ve baskıcı pazarlama yöntemi karşısında onu almaya mecbur kalmış bir müşteri gibi: ona sahip olman kaçınılmaz. Ve sahibi olmayı reddetmen için tek bir seçeneğin var. Bilirsin…

Bugün yeni dün. Yeni bir günde her şey ancak dün kadar yeni.  Keşke hep gece olsun diyorum ama eminim ondan da bir süre sonra sıkılırım. Hep gece olsun, ta ki yokluğunda kıymeti anlaşılmışlar gibi; gün ışığını özleyene kadar. Üç gün gece olsun, böylelikle gündüzler çocukluğumuzdaki coşkusuna kavuşsun. Tanrılar arasında bi seçim olsa, bu vaadde bulunanı seçerim. Onlar bilirler…

Gece olsun, bi süre böyle devam edelim, karanlık güzeldir falan… Ama fazlası da salaklaştırabiliyor insanı. Eldeki telefonun ışığıyla, karanlıkta o telefonu bulmayı umacak duruma düşmek gibi.

Soru şu: Aradığım şey o değilse ve sanirim aramadığım şey de değilse… Dahası ben hiç aramadıysam o şey ne peki? 

Bildin mi?

Yeni Dün

Özgürlük gibi sıkı sıkıya savunulması gereken bir olgu  var ama bunu nedense sadece “düşmüş” insanlar umursuyor;  hapse düşmüş  ya da artık dilediğince hareket edemeyen elden ayaktan düşmüş yaşlı insanlar gibi. Demek ki düşünce anlıyor insan “özgürlüğü”.  Kim bilir… Belki de “düşünce özgürlüğü” denilen şey budur. Değilmidir ki “yaşamak,  bir odun gibi tek ve hür. Ve bir Osman gibi kalleşcesine”? Değildir midir yani?.. Nedir?

Düşündüğünü söylemekten çekinmeyen  insanlar dikkatimi çekmiştir hep. Sevmediğim biri olsa bile düşündiklerini  açıkça ifade ediyorken takdir edilesi biri olup çıkabilir.  “Ağzına geleni saymak” deyimini gerçekleştirmekte olan biri bile kimi zaman “yürü beee! Kim tutar seni!” şeklinde destek görebilir.

Bu rahatlığa sahip olan ve karşısındaki insana da bu rahatlığı sunan insanlarla karşılaşmak sevindirici olmuştur hep(hohoyt).  Örneğin bir kız arkadaşım, erkek arkadaşı olabilitesi(?, olability) bulunan bir adaydan bahsederken, onu neden elediğini şöyle dile getiriyordu: “XĞX  içkiliyken bana kayar, sonra da hatırlamıyorum der”. Evet işte, bu denli açık ve net olmalı insan.  Can Yücel gibi: “Bu memlekette göte göt denir” demeli.  Ama mokunu da çıkartmamalı. (Bkz Bu memlekette Moka mok demek: Moka)

Moka

Sevmediğim bir adım var. Şöyle göstere göstere sağa sola yazarlar ya… Onu yapamıyorum işte ben. Aslında herkesin dalga geçtiği o "Hübüzittin" tarzı isimlerden de değil ama yine de sevemiyorum. “Kendimle barışık” olmamı öğütleyen önerilere sırf “adımla savaşık” olduğum için yan gözle bakıyorum. Belki öyle olmasa “kendimle sevişik” bile olabilirdim. Ama olmadı.

Annemin zaman zaman benim için kullandığı bir isim daha var. Fena bi isim de değil hani; 60’lı yaşlarındaki bir insanda sırıtacak kadar çekici. Seninle tanışmış olsak muhtemelen adımın o olduğunu söylerdim, ya da çoktan söyledim. “Kendin olmalısın” önerisi bence makul bir öneri olabilir ama ya isim berbatsa? Olsun. Beni böyle kodla. Doğan görünümlü “kahin” gibi. “Şahin”den daha ilginç.

Bir de… Christopher McCandless’ın muhtemelen kardeşine yazmış olduğu şu yazı var:

Birbirimizi yeniden görene değin aradan çok uzun zaman geçebilir. Ama Alaskadan tek parça dönebilirsem, benden haber alacağına emin olabilirsin. Sana önerdiğim şeyi tekrarlamak istiyorum; yaşam tarzında köklü bir değişiklik yapmalı, daha önce hiç duymadığın ya da yapmakta kararsız kaldığın türden şeylerin tamamını yapmaya başlamalısın. Çoğu insan onları mutsuz eden koşullarda yaşıyor ve gene de bunu değiştirmek için hiçbir şey yapmıyorlar. Çünkü güvenli, rahat, rutin bir hayata koşullanmış durumdalar. Tüm bunlar huzur veriyor gibi görünse de insanın içindeki maceracı ruh için kesin olarak belirlenmiş bir gelecekten daha yıkıcı bir şey düşünemiyorum. İnsanın yaşama arzusunun özünde macera tutkusu yer alır. Yaşamın keyfi yeni deneyimlerde yatar, bu yüzden sürekli değişen bir ufuktan daha büyük keyif olamaz. Yaşadığım bu hayat benim seçimim.

Into the Wild(Yabana Doğru) adlı kitabın arka kapağından bir kesit okudun. Aslında Into the Wild, Jon Krakauer tarafından 1996 kitaplaştırılmış gerçek bir hikaye. 2007’de ise Sean Pen tarafından, Eddie Vedder’ın müzikleriyle filmleştirilmiş. Ve… Haziran 2009’da ise Siren Yayınları taradından Türkçeleştirilip satışa sunulmuş.

Ben henüz almadım ama en kısa sürede almayı düşünüyorum. Kitabın filmden daha da güzel olduğu söyleniyor. Satın almak istersen… Ankara için Zafer Çarşısı’nda Deniz Kitapevi’nde bulabilirsin galiba. Gitmeden önce aramanı öneririm. Kitap hakkında bilgi almak ve o kitapçıya ulaşmak için bir adres.
 

Fot bir: Cat by ~CycLopSe

Benim Adım Pörçük

Gece yarısı panceremin karşısındaki sokak lambası isteksizce yanarken sözde  aydınlattığı sokak, biraz önceki nüfusundan bir hayli yoksunlaştı. Tıpkı bir Hollywood sahnesindeymişcesine polis arabalarının siren sesi, bu boğucu karanlıkta odamın içine kadar yayılıyordu.

Çalan müziğin eşliğinde yağan karın güzelliğini seyredip, bir yandan da kahvemi yudumlarken ıssızlaşan sokağın öteki ucunda bir gölge belirdi. Yaklaştıkça o gölgenin başında şapkası, ellerinde eldiveni olan bir kadına ait olduğunu anladım. Tam da penceremin karşısına geldiğinde uzun bir süre kıpırdamadan durdu, donmuş gibiydi ve sanki birşeyler düşünüyordu. Ardından o titrek sarı sokak lambasının altındaki kaldırıma oturdu. Ağlıyordu!

Yavaş ritimde bir müzik, evin soğukluğuna rağmen sıcak kalabilmiş kahvem, gecenin karanlığı, yağan karın seyir keyfi ve yabancı bir kadının hüznüne tanıklığım. Bunlardan daha güzel ne olabilirdi ki o an için?

Sonra… aniden yere bakan başını kaldırdı kadın. Ve karşısındaki apartmanın ikinci katında onu merakla izleyen birinin farkına vardı. Uzun bir süre bakıştık. Ayağa kalkarken gözyaşlarını silmeye çalışıyordu ama diğer yandan ağlamaya devam ediyordu. Bu çelişki onun daha da çok ağlamasına sebep oluyordu.

Apartmanın giriş kapısına doğru yaklaştı ve binadan içeri girdi:  “Tık… tık… tık!..”  

Tereddütle de olsa kapıyı açtığımda beresinden taşan uzun kızıl saçları, ağlamayı henüz kesmiş bir çocuğunkine benzeyen ıslanmış gözleri ve parlayan dudaklarıyla karşımda duruyordu. Benim için bir yabancıydı fakat yılların aklımdan çıkmasına engel olamadığı o “çok tanıdık” bakışlara sahipti; kusursuz aşkta, çıplaklıkığın egemen olduğu soğuktan yoksun bir yatakta, gece odayı hafifce aydınlatan loş bir ışıkta bana bakan ve hayallerdeki masalsı gözlerin ta kendisiydi onlar!

Yeterince üşümüştü ve şaşkınlığımı daha fazla bekleyemezdi, beni omzumdan hafifce iterek içeri girdi. Uzun bir süre hiç bir şey konuşmadan devam eden bakışmalarımızın ne zaman sonlanacağını ikimizde tahmin edemiyorduk fakat bu bakışmada bitmek bilmeyen bir “özlem” vardı sanki. Yıllarca birbirimizi görmüyormuş gibiydik ve evet, görmemiştik de. Hem de hiç!  Önce penceremin yanındaki koltuğa oturdu, sonra masada yarım kalmış olan kahvemi bir kaç yudumda bitirdi ve onu daha önce hiç dinlememiş olmasına rağmen çalan müziğe eşlik etmeye başladı. Bense karşısına oturmuş, kıpırdamadan onu izliyordum.

Konuşmuyorduk çünkü buna hiç gerek yoktu. Ve bir ömür boyu beraber yaşasak bile, konuşmamızı gerektirecek kadar birbirimize yabancı olmayacaktık. Saatler sonra… Kuşların karanlık havaya rağmen birer birer ötmeye başlamasından az sonra güneşin, bu soğuk kış gününe inat doğacağını tahmin etmek zor olmamıştı. Bu sessiz geçen saatlerin ardından, hiç bir şey yapmadan çok şey yapmanın inanılmaz tadıyla güneşin doğuşuna tanıklık etmek üzereydik. Koltukta oturur vaziyette dışarıyı seyrediyorken bir süre sonra kafasını omzuma dayadı ve gözlerini kapattı. Ağlamak onu çok yormuştu anlaşılan; başını omzuma yaslar yaslamaz alıp verdiği nefesdeki derinlik artmaya başladı. Bi süre sonra tamamen uyumuştu. Yalnızca yeni doğmuş bir çoğun sahip olabileceği bir masumiyetle uyuyordu. Hani derler ya: “Mışıl mışıl”.

Onu uyandırmadan kafasını altına bir yastık yerleştirip, üstüne üşümemesi için bir şeyler örttüm. Hava aydınlanmıştı ve sokak, sessiz gecenin ardından eski kalabalıklığına en niyahayetinde kavuşmuştu. Kapıyı açtım, arkama dönerek ona son bir kez daha baktım, uzun uzun. Ve kapıyı kapatıp apartmandan dışarı çıktığımda ben de o kalabalığa karışmıştım. Bi süre sonra gözden kayboldum.

Bu kayboluş çok uzun olmuştu. Nedensiz bir şekilde ortadan kaybolup da  evime tekrar dönmem  beş yılı bulacaktı. Ve bu beş yıl sonunda evin kapısını çaldığımda yine o gözleri görecektim: kusursuz aşkta, çıplaklıkığın egemen olduğu soğuktan yoksun bir yatakta, gece odayı hafifce aydınlatan loş bir ışıkta bana bakan ve hayallerdeki masalsı gözlerin ta kendisi.

Fot: snow in the city by david chambard

Fot iki: and from our window by *LonelyPierot.

Essh